روشهای پاکسازی خاک­های آلوده به ترکیبات نفتی:

خاک قشر طبیعی سطحی زمین با ساختمانی نرم و ضخامتی متغیر است که از تغییر و تحول سنگ مادر تحت تأثیر پدیده­های مختلف فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی به­وجود آمده است. در نبود خاک سالم، حیات روی کره­ی زمین امکانپذیر نخواهد بود. خاک­ها علاوه بر اینکه تأمین کننده­ی مواد غذایی هستند، خاصیت تصفیه­کنندگی نیز دارند. آلودگی خاك عبارت است از وجود، پخش یا آمیختن یک یا چند ماده­ی خارجی در خاك به مقدار و مدتی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی آن را طوري که براي انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار و ابنیه زیان­آور باشد، تغییر دهد.

يکي از مهمترين گروه­هاي آلاينده­هاي آلي محيطی، هيدروکربن­هاي نفتي هستند که اغلب از طريق صنايع نفت و گاز وارد محيط زيست می­شوند.این دسته از ترکیبات TPH ترکیبی از هیدروکربن­های آليفاتيک، آروماتيک، هتروسيکليک وآسفالتن­ها هستند. هيدروکربنهاي نفتي در زمره­ی آلاینده­هاي خطرناک مقاوم هستند که به­صورت زيستي در زنجيره­ی غذايي تجمع مي کنند و سميت حادی دارند.

روش­هاي متنوعي جهت پاکسازي خاک­هاي آلوده وجود دارد که مطابق با ميزان آلودگي، سطح خطر و محدوديت­هاي زماني و اقتصادي پروژه­ی پالایش، دو راهکار عمده اتخاذ می­شود؛ یکی جابجایی فیزیکی خاك از محل آلودگی به محل دیگر و سپس پاالیش آن و دیگري مدیریت برجاي آلودگی که پالایش آلاینده­ها از خاك در محل آلودگی انجام می­شود.

به طورکلی چهار دسته از فن­آوري­هاي پاکسازي خاک­هاي آلوده شناخته شده­اند:

روشهاي فيزيكي و شيميايي:

هدف از روش­هاي فيزيكي و شيميايي پالایش تغيير محيط شيميايي به نحوی است كه از انتقال مواد سمي به ديگر عناصر سيستم خاكي جلوگیری شود. مثال­هايي كه اينجا ارائه ميشود توسط انتقال به گياهان، آب زیرزمینی يا موجودات زنده­ي خاك است. چنين اقدامات پيشگيرانهاي ممکن است شامل كاهش پويايي و تحرك تغيير ساختمان شيميايي يا هر عامل دیگری باشد.

روشهاي بيولوژيكي:

از دیگر روش­های پاک­سازی که به کمک میکروارگانیسم­ها انجام می­شود روش تصفیه­ی بیولوژیکی است که عبارتند از پاکسازی زیستی، پالایش فاز جامد، کشت خاک، توده­های بیولوژیکی خاک، کمپوست سازی و گیاه پالایی

روشهاي تثبيت(همچنين ذخيره ­سازي و تثبیت:

فرآیند تثبیت معمولا به فرآیندی اطلاق می­گردد که ریسک و خطر پسماند و مواد آلاینده­ی موجود با کاهش حلالیت، کاهش حرکت پذیری و تغییر فرم مواد به حالتی با سمیت کمتر تبدیل می­شود و جامدسازی نیز به فرآیندی اطلاق میگردد که مواد و ذرات آلاینده در محیطی یکنواخت از یک ماده­ی جامد با ساختار یکپارچه به صورت کاملا مناسب احاطه می­شود. تثبیت و جامد سازی یک روش پاالیش خاک است که در آن مواد آلاینده به دلیل واکنش با مواد افزودنی یا فرآیندهای مختلف، ثابت و غیرمتحرک می­شوند.

روشهاي تخریب حرارتي:

تبخير و تخريب آلاینده­ها توسط روش­های حرارتی، بسيار مؤثر است كه طي حرارت دادن خاك آلوده در كوره­هايي در دماهاي ۷۰۰-۴۰۰ درجه­ي سانتيگراد حاصل مي­گردد. پس از آن جهت تصفيه­ی بيشتر گاز خروجی كوره در دماهاي بیشتر اكسيداسيون كامل مواد آلی فرار انجام می­شود. در حالت کلی به معناي استفاده از حرارت به منظور جداسازي و تبديل مواد آلی به فاز ديگری که راحت­تر قابل جداسازی باشد يا سوزاندن است.

منبع: ح. گلستانی­فر. ۱۳۹۳٫ روشهای پاکسازی خاکهای آلوده به ترکیبات نفتی. ماهنام­ه علمی اکتشاف و تولید نفت و گاز شماره­ ۱۶۸: ۸۹-۹۴

 

نظرات غیرفعال است